نوع پژوهش : طرح پژوهشی/ رساله / پایان نامه

پژوهشگر

• زهرا ابراهیمی

دانشگاه علامه طباطبایی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی،گروه فیزیولوژی ورزشی

خلاصه پیشنهاده

مهمانداران هواپیما به دلیل مواجهه با عوامل زیان‌آور شغلی متعدد از جمله اشعه کیهانی، اختلال ریتم شبانه‌روزی، کیفیت پایین هوای کابین، هیپوکسی، نویز و استرس کاری، دچار شیوع بالای اختلالات خواب، خستگی مزمن، التهاب سیستمیک و مشکلات سلامت روان می‌شوند. مطالعات اپیدمیولوژیک (مانند Harvard FAHS) نشان‌دهنده نرخ بالاتر اختلال خواب، نشانگرهای التهابی (CRP، IL-6، TNF-α) و کاهش کیفیت زندگی در این گروه نسبت به جمعیت عمومی است. افزایش فعالیت آنزیم ADAM17 (TACE) و فعال‌سازی مسیر NF-κB نیز در ایجاد التهاب مزمن نقش دارد.

آشواگاندا (Withania somnifera) به‌عنوان گیاهی با خواص ضدالتهابی، آنتی‌اکسیدانی، کاهنده استرس و تعدیل‌کننده محور HPA شناخته می‌شود که قادر است TNF-α و NF-κB را کاهش و IL-10 را افزایش دهد و سطح کورتیزول را تنظیم کند. همچنین تمرینات ورزشی منظم می‌تواند التهاب و استرس اکسیداتیو را کاهش دهد.

مطالعه حاضر اولین پژوهش سیستماتیک است که اثر همزمان یک برنامه تمرینی ۸ هفته‌ای چندترکیبی (هوازی + مقاومتی + پیلاتس/انعطاف‌پذیری) به‌همراه مصرف مکمل آشواگاندا را بر شاخص‌های ایمنی (TNF-α، ADAM17، IL-10) و هورمونی (کورتیزول) در مهمانداران هواپیما بررسی می‌کند. این پروتکل با شدت متوسط و با استفاده از تجهیزات ساده در هتل یا فرودگاه قابل اجراست و هدف آن کاهش التهاب سیستمیک، بهبود تعادل ایمنی و کاهش استرس هورمونی در این گروه شغلی پرخطر است.