وزارت علوم، تحقیقات و فناوری



اضطراب بارداری یکی از شایع‌ترین مشکلات روان‌شناختی دوران بارداری است که شامل نگرانی‌ها و ترس‌های مرتبط با سلامت جنین، زایمان، تغییرات بدنی و نقش والدگری می‌شود. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که این نوع اضطراب، مفهومی متمایز از اضطراب عمومی بوده و با پیامدهای نامطلوبی مانند زایمان زودرس، وزن کم هنگام تولد، اختلال در رشد کودک و تضعیف دلبستگی مادر–جنین همراه است. دلبستگی مادر–جنین به عنوان نخستین پیوند عاطفی میان مادر و فرزند، نقش مهمی در سلامت روان مادر و رشد هیجانی کودک دارد. با وجود اثربخشی برخی مداخلات روان‌شناختی در کاهش اضطراب بارداری، اغلب آن‌ها تنها بخشی از ابعاد شناختی، هیجانی یا رفتاری این پدیده را هدف قرار داده‌اند و به ماهیت چندبعدی آن توجه کافی نشده است.

پژوهش حاضر با هدف تدوین، اعتباریابی و بررسی اثربخشی یک بسته درمانی یکپارچه شناختی–رفتاری–هیجان‌مدار برای کاهش اضطراب بارداری و افزایش دلبستگی مادر–جنین انجام می‌شود. این پژوهش با روش آمیخته متوالی–اکتشافی اجرا خواهد شد. در مرحله کیفی، از مرور متون، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با زنان باردار، بررسی امکان‌پذیری و چارچوب نقشه‌نگاری مداخله برای طراحی بسته درمانی استفاده می‌شود. سپس اعتبار محتوایی برنامه با نظر متخصصان ارزیابی خواهد شد. در مرحله کمی، اثربخشی مداخله از طریق طرح تک‌آزمودنی چندخط پایه بررسی می‌شود. نوآوری این پژوهش در طراحی یک مداخله بومی و یکپارچه مبتنی بر تجربه زیسته زنان ایرانی است که به طور هم‌زمان ابعاد شناختی، هیجانی و رفتاری اضطراب بارداری را هدف قرار می‌دهد و می‌تواند در ارتقای سلامت روان مادران و بهبود دلبستگی مادر–جنین مؤثر باشد.