وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

خانواده مهم‌ترین نهاد اجتماعی و ازدواج هسته اصلی آن است؛ ازاین‌رو کیفیت روابط زناشویی نقش تعیین‌کننده‌ای در سلامت روان، رضایت از زندگی و استحکام خانواده دارد. سال‌های نخست زندگی مشترک به دلیل تفاوت‌های فردی و فرهنگی، بیشترین احتمال بروز تعارض را در پی دارد و بخش قابل‌توجهی از طلاق‌ها نیز در همین دوره رخ می‌دهد. پژوهش‌ها نشان می‌دهند که تعارضات زناشویی علاوه بر کاهش رضایت، اعتماد و صمیمیت، زمینه‌ساز فروپاشی روابط می‌شوند. از میان عوامل مؤثر بر مدیریت تعارض، اعتماد بین‌فردی، نیرومندی من و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی اهمیت ویژه‌ای دارند؛ زیرا این متغیرها توانایی زوجین را در تنظیم هیجان، درک متقابل، حل مسئله و سازگاری با شرایط دشوار افزایش می‌دهند. چارچوب نظری این پژوهش بر ذهنی‌سازی استوار است؛ ظرفیتی که به افراد امکان می‌دهد حالات ذهنی خود و همسرشان را بهتر درک و تفسیر کنند و از واکنش‌های هیجانی و دفاعی بکاهند. بر اساس شواهد، تقویت ذهنی‌سازی می‌تواند اعتماد، نیرومندی من و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی را ارتقا داده و مدیریت تعارض را بهبود بخشد. با وجود اثربخشی این رویکرد در مطالعات بین‌المللی، تاکنون بسته آموزشی بومی مبتنی بر ذهنی‌سازی برای مدیریت تعارض زناشویی در ایران تدوین و اعتبارسنجی نشده است. بنابراین، پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتباریابی بسته آموزشی مدیریت تعارض زناشویی مبتنی بر ذهنی‌سازی و بررسی اثربخشی آن بر اعتماد بین‌فردی، نیرومندی من و انعطاف‌پذیری روان‌شناختی زوجین انجام می‌شود. نوآوری پژوهش در تلفیق مبانی نظری ذهنی‌سازی با نیازهای فرهنگی جامعه ایران و ارائه یک مداخله آموزشی بومی و کاربردی برای ارتقای کیفیت روابط زناشویی است.