نوع پژوهش : طرح پژوهشی/ رساله / پایان نامه

پژوهشگران

• فاطمه علی‌خانی ¹
• احمد برجعلی ²

¹ دانشجوی گروه روانشناسی بالینی و عمومی دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی تهران،ایران

² گروه روانشناسی بالینی و عمومی دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی تهران، ایران

خلاصه پیشنهاده

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

نوجوانی دوره‌ای حساس از رشد است که با تغییرات شناختی، هیجانی و اجتماعی و چالش‌هایی مانند هویت‌یابی، نیاز به تعلق و حساسیت به طرد همراه است. دختران نوجوان به دلیل عوامل زیستی و اجتماعی، آسیب‌پذیری بیشتری در زمینه اضطراب، خودانتقادی، تصویر بدنی و روابط دارند. «پذیرش خود» به معنای شناخت و پذیرش واقع‌بینانه ویژگی‌های مثبت و منفی بدون وابستگی به تأیید بیرونی است و با سلامت روان بالاتر و روابط بهتر مرتبط است، در حالی که سطوح پایین آن با اضطراب، افسردگی و آسیب‌پذیری همراه است.



«احساس تنهایی» تجربه‌ای ذهنی ناشی از شکاف بین روابط مطلوب و واقعی است که در نوجوانی شیوع دارد و در دختران بیشتر دیده می‌شود. این احساس با پیامدهای منفی روانی و جسمانی همراه بوده و می‌تواند مزمن شود. پژوهش‌ها نشان می‌دهند خودپذیری پایین و تنهایی در یک چرخه منفی یکدیگر را تقویت می‌کنند.



برای کاهش این مشکلات، مداخلاتی مانند آموزش مهارت‌های اجتماعی، درمان شناختی-رفتاری و ذهن‌آگاهی استفاده شده‌اند. «طرحواره‌درمانی مبتنی بر ذهن‌آگاهی» رویکردی تلفیقی است که با اصلاح الگوهای شناختی عمیق و افزایش آگاهی بدون قضاوت، به بهبود تنظیم هیجان، کاهش خودانتقادی و افزایش پذیرش خود کمک می‌کند.



با وجود شواهد اثربخشی این رویکرد، بررسی هم‌زمان تأثیر آن بر پذیرش خود و احساس تنهایی در دختران نوجوان کمتر انجام شده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی این مداخله بر کاهش احساس تنهایی و افزایش پذیرش خود در دختران ۱۲ تا ۱۵ سال با روش نیمه‌آزمایشی و گروه کنترل انجام می‌شود.