کودکان در مراکز شبه‌خانواده به‌دلیل فقدان مراقبت مؤثر خانوادگی، تجربه آزار، غفلت، فوت یا فقدان صلاحیت والدین، از گروه‌های آسیب‌پذیر جامعه محسوب می‌شوند و مطابق قوانین داخلی و پیمان‌نامه حقوق کودک، نیازمند حمایت هستند. در این مراکز، مربیان نقش نزدیک‌ترین مراقبان کودک را برعهده دارند و در عمل، بخشی از کارکردهای عاطفی، تربیتی و حمایتی خانواده را ایفا می‌کنند. ازاین‌رو، کیفیت مراقبت و شایستگی شغلی مربیان می‌تواند نقش مهمی در رشد هیجانی، اجتماعی و روانی کودکان داشته باشد. بر اساس نظریه دلبستگی بالبی، کودکان برای دستیابی به احساس امنیت و رشد سالم، نیازمند رابطه‌ای پایدار با مراقب هستند؛ موضوعی که اهمیت نقش مربیان در مراکز شبه‌خانواده را دوچندان می‌کند.



با وجود افزایش تعداد کودکان تحت پوشش این مراکز و اهمیت نقش مربیان، شواهد پژوهشی نشان می‌دهد که نظامی منسجم برای شناسایی، آموزش و توسعه شایستگی‌های حرفه‌ای مربیان شبه‌خانواده در ایران وجود ندارد. همچنین بسیاری از الگوهای رایج شایستگی که مبتنی بر رویکردهای غربی هستند، انطباق کامل با زمینه فرهنگی و ارزشی جامعه ایرانی ندارند. در این راستا، رویکرد سهم‌گذاری با تأکید بر عاملیت، مسئولیت متقابل، مشارکت و احسان و مبتنی بر آموزه‌های قرآنی، می‌تواند چارچوبی بومی برای تبیین شایستگی‌های مربیان فراهم سازد.

پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و به روش پدیدارشناسی انجام می‌شود. جامعه پژوهش شامل مربیان شاغل در مراکز شبه‌خانواده است که در مرحله نخست به پرسشنامه سهم‌گذاری پاسخ می‌دهند و در مرحله بعد، افرادی که امتیاز مطلوب کسب کنند، وارد فرایند مصاحبه عمیق خواهند شد. هدف پژوهش، شناسایی شایستگی‌های مربیان مراکز شبه‌خانواده بر اساس رویکرد سهم‌گذاری است.