نوع پژوهش : طرح پژوهشی/ رساله / پایان نامه

پژوهشگران

• زهرا کاظمی ¹
• فریده حسین ثابت ²

¹ دانشکده روانشاسی و علوم تربیتی، گروه روانشناسی بالینی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

² گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

خلاصه پیشنهاده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت (CFT) بر استرس ویژه‌ی بارداری و دلبستگی مادر-جنین در زنان باردار نخست‌زا انجام می‌شود. بارداری فرایندی تحول‌آفرین است که تغییرات گسترده‌ی روانی، فیزیولوژیک و اجتماعی را به همراه دارد و بسیاری از زنان به‌ویژه در نخستین بارداری، درجاتی از اضطراب و استرس را تجربه می‌کنند. استرس شدید در این دوران با پیامدهای منفی مانند زایمان زودرس، افسردگی پس از زایمان و اختلال در رشد جنین همراه است. از سوی دیگر، دلبستگی مادر به جنین به‌عنوان پیوند عاطفی اساسی میان مادر و فرزند ، نقشی تعیین‌کننده در سلامت روانی و رشد کودک دارد و استرس بارداری می‌تواند این پیوند را تضعیف کند.



درمان متمرکز بر شفقت، رویکردی نوین از موج سوم درمان‌های شناختی–رفتاری است که بر مهربانی، همدلی و پذیرش نسبت به خود تمرکز دارد و از طریق تعدیل نظام‌های هیجانی «تهدید»، «برانگیختگی» و «تسکین»، به کاهش اضطراب و بهبود بهزیستی منجر می‌شود. با وجود شواهد متعدد از اثربخشی CFT در کاهش پریشانی روانی، پژوهش‌های اندکی آن را در زمینه بارداری بررسی کرده‌اند.



در این مطالعه‌ی نیمه‌آزمایشی، ۳۰ زن باردار نخست‌زا در سه‌ ماهه دوم بارداری(هفته 20 تا 26) به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل جای می‌گیرند. گروه آزمایش در هشت جلسه30 تا 45 دقیقه‌ای درمان متمرکز بر شفقت شرکت می‌کند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه استرس ویژه‌ی بارداری (NuPDQ) و پرسشنامه دلبستگی مادر به جنین (MFAS) است. داده‌ها با تحلیل کوواریانس چندمتغیری (MANCOVA) بررسی خواهند شد. انتظار می‌رود CFT موجب کاهش استرس بارداری و افزایش دلبستگی مادر-جنین شود.