نوع پژوهش : طرح پژوهشی/ رساله / پایان نامه
پژوهشگر
خیر
خلاصه پیشنهاده
افزایش جمعیت سالمند در ایران و جهان بهعنوان یکی از تحولات بزرگ دموگرافیک قرن بیستویکم میپردازد. بهدلیل طولانیتر شدن عمر و کاهش نرخ باروری، سهم سالمندان در ترکیب جمعیتی کشورها در حال رشد است؛ بهگونهای که در ایران جمعیت سالمندان بالای ۶۰ سال از ۷ درصد در سال ۱۳۹۵ به بیش از ۱۰ درصد در سال ۱۴۰۰ رسیده و این روند افزایشی خواهد بود. این تغییر ساختار جمعیتی پیامدهایی گسترده در زمینههای اجتماعی، اقتصادی و بهداشتی دارد. اکثر سالمندان ترجیح میدهند در خانه و جامعه خود زندگی کنند؛ بنابراین نقش مراقبت غیررسمی توسط خانواده اهمیت ویژهای مییابد. مراقبت خانوادگی، بهعنوان شکل اصلی مراقبت غیررسمی، شامل حمایت جسمی، روانی و اجتماعی از سالمندان است و بدون دریافت دستمزد، عمدتاً توسط فرزندان یا همسران انجام میشود. این نوع مراقبت از دههی ۱۹۸۰ بهعنوان بخش اصلی نظام مراقبتهای طولانیمدت شناخته شده است.
با وجود اهمیت فراوان مراقبت خانوادگی، مراقبان با چالشهای مختلفی مانند فشار روانی، محدودیت در اشتغال، تحصیل، ازدواج یا مهاجرت روبهرو هستند. از این رو، راهبردهایی که خانوادهها برای مراقبت از سالمند به کار میگیرند و موانعی که در این مسیر تجربه میکنند، تاکنون کمتر شناخته شدهاند. شناسایی عوامل تسهیلکننده فرایند مراقبت میتواند به فهم بهتر وضعیت خانوادهها، طراحی سیاستهای حمایتی و آموزشی، و ارتقای کیفیت زندگی سالمندان منجر شود. پرسش محوری پژوهش این است که مراقبت غیررسمی خانواده از سالمندان مقیم جامعه با چه راهبردها، چالشها و تسهیلکنندههایی تحقق مییابد.
)