نوع پژوهش : طرح پژوهشی/ رساله / پایان نامه
پژوهشگران
1 دانشجو
2 استاد
خلاصه پیشنهاده
کشتی، به عنوان یک رشته ورزشی تماسی نخبه، مستلزم پردازش سریع اطلاعات، تمرکز بالا و تنظیم هیجان در شرایط فشار است. در این سطح، خطای عملکرد اغلب نه از ضعف فنی، بلکه از ناتوانی در مدیریت تمرکز و هیجان ناشی میشود. اضطراب عملکرد با مختلسازی پردازش شناختی و کاهش ظرفیت حافظه کاری، تصمیمگیری سریع—عاملی حیاتی در کشتی—را تهدید میکند. بر اساس نظریه اضطراب-هدایت، تفسیر ورزشکار از برانگیختگی (تهدید در مقابل چالش)، جهتگیری توجه و در نتیجه عملکرد را تعیین میکند. بنابراین، موفقیت در گرو توانایی حفظ تمرکز بر تکلیف در حضور عوامل استرسزاست. در این راستا، انعطافپذیری روانی—توانایی بازگشت به حالت مطلوب پس از فشار—یک عامل تعیینکننده محسوب میشود.
برای تقویت این ظرفیتها، مداخلات روانشناختی نسل سوم مانند مداخلهی «تعهد و پذیرش ذهنآگاهانه» (MAC) مورد توجه قرار گرفتهاند. MAC بر پذیرش فعال تجربیات درونی (مانند اضطراب)، حفظ توجه در لحظهی حال و تعهد به ارزشهای عملکردی تأکید دارد، نه سرکوب افکار منفی. این رویکرد به کشتیگیران کمک میکند تا در موقعیتهای بحرانی (مانند فشار فیزیکی شدید) تمرکز خود را بر نشانههای مرتبط با مهارت حفظ کنند. شواهد نشان میدهد MAC میتواند اضطراب را کاهش داده، کنترل تمرکز و انعطافپذیری روانی ورزشکاران نخبه را بهبود بخشد و در نتیجه عملکرد تحت فشار را بهطور مؤثری ارتقا دهد.
)