نوع پژوهش : طرح پژوهشی/ رساله / پایان نامه

پژوهشگران

• علی عابدی رنانی ¹
• حمیدرضا رحمانی زاده دهکردی ²
• رقیه محمدی ³

¹ دانشگاه علامه طباطبائی

² گروه علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی

³ -

خلاصه پیشنهاده

در سال‌های منتهی به جنگ ۱۲ روزه میان ایران و اسرائیل، جامعهٔ ایران با سلسله‌ای از آشفتگی‌های داخلی مواجه شد که شکاف‌های عمیق اجتماعی، سیاسی و اقتصادی را آشکار ساخت و شکنندگی بافت اجتماعی کشور را به‌وضوح نمایان کرد. بین سال‌های ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۱، اعتراضات متعددی در سراسر کشور رخ داد که بازتاب‌دهندهٔ نارضایتی گسترده از مسائل گوناگون بود. فشارهای اقتصادی، از جمله تورم افسارگسیخته حذف یارانه‌ها، و افزایش ناگهانی قیمت سوخت جرقه‌های اولیهٔ این ناآرامی‌ها را زد. این فشارهای اقتصادی با مطالباتی فراگیرتر در زمینهٔ اصلاحات سیاسی، آزادی‌های مدنی، و خودمختاری فرهنگی، به‌ویژه در میان اقشار به‌حاشیه‌رانده‌شده، همراه شد. اعتراضات سراسری سال ۱۳۹۸ که پس از افزایش قیمت سوخت آغاز شد نقطهٔ عطفی در این روند بود. در چنین بستری از تفرقه، آغاز ناگهانی یک درگیری نظامی شدید—مانند جنگی کوتاه اما تأثیرگذار با اسرائیل—انتظار می‌رفت که بیش از پیش کشور را بی‌ثبات کرده و آن را به‌سمت فروپاشی یا شورش گسترده سوق دهد. با این حال، شواهد اولیه و مشاهدات اجتماعی در دورهٔ این جنگ، نتایج متفاوتی را نشان دادند: به‌جای فروپاشی اجتماعی، جنگ باعث احیای حس همبستگی ملی شد. گزارش‌های غیررسمی، پست‌های شبکه‌های اجتماعی و بازتاب‌های عمومی در جریان جنگ حاکی از آن بود که بسیاری از شهروندان ناراضی پیشین—از جمله منتقدان حکومت مانند فعالان اصلاح‌طلب یا رهبران اقلیت‌های قومی—حداقل به‌طور موقت نارضایتی‌های خود را کنار گذاشته و در قالب روایت ملی دفاع و مقاومت جمعی وارد شدند. در این پزوخهش با استفاده از پرسشنامهو روش تلفیقی کمی-کیفی به دنبال شناخت عمیقتری ا زاین تغییر و تحولات هستیم.