وکالت بهعنوان حرفهای محوری در نظام حقوقی با الزامات پیچیده اخلاق حرفهای همراه است. وکلا باید ضمن دفاع از منافع موکل، به اصولی مانند صداقت، استقلال، رازداری و مسئولیت اجتماعی پایبند باشند. منشور اخلاق حرفهای کانون وکلای دادگستری نیز بر استقلال، شرافت، حفظ اسرار حرفهای و تعهد به عدالت تأکید دارد. ازاینرو، فهم سازوکارهای روانشناختی مؤثر بر رفتار اخلاقی وکلا از نظر نظری و عملی اهمیت بالایی دارد. قضاوت و تصمیمگیری اخلاقی حرفهای حاصل تعامل عوامل فردی، مانند دانش تخصصی، هنجارهای حرفهای و گرایشهای ارزشی، و عوامل موقعیتی، مانند چارچوب انتخاب، فشار نهادی و القاهای نقش است. شواهد نشان میدهد آموزش و تجربه حقوقی میتواند سوگیریهای اخلاقی را تضعیف یا تقویت کند. یکی از سازوکارهای موقعیتی مهم، فعالسازی نقش حرفهای است که از طریق برجستهسازی مسئولیتها و هنجارهای وکالت، دسترسی ذهنی به معیارهای اخلاقی را افزایش داده و تصمیمها را جهتدهی میکند. این فرایند با هویت حرفهای پیوند دارد؛ هویتی که مجموعهای از ارزشها و باورهاست و نقش وکالت را به بخشی از خود فرد تبدیل میکند. نظریه مبانی اخلاقی نیز نشان میدهد افراد در قضاوت اخلاقی به بنیادهایی مانند مراقبت، انصاف، وفاداری، اقتدار، قداست و آزادی تکیه میکنند و تفاوت در وزنگذاری این مبانی میتواند پاسخ وکلا به فعالسازی نقش حرفهای را تغییر دهد. با وجود این پیوندهای نظری، پژوهشهای تجربی اندکی بهطور همزمان اثر پرایمینگ نقش حرفهای و مبانی اخلاقی را در میان وکلا بررسی کردهاند. بیشتر مطالعات مشابه در حرفههای دیگر انجام شده است.
گواهیهای اخیر، در انتظار صدور انتشار آنلاین از 19 بهمن 1404
