نوع پژوهش : طرح پژوهشی/ رساله / پایان نامه
پژوهشگران
1 دانشجوی دانشگاه علامه طباطبائی
2 دانشگاه علامه طباطبائی
خلاصه پیشنهاده
وکالت بهعنوان حرفهای محوری در نظام حقوقی با الزامات پیچیده اخلاق حرفهای همراه است. وکلا باید ضمن دفاع از منافع موکل، به اصولی مانند صداقت، استقلال، رازداری و مسئولیت اجتماعی پایبند باشند. منشور اخلاق حرفهای کانون وکلای دادگستری نیز بر استقلال، شرافت، حفظ اسرار حرفهای و تعهد به عدالت تأکید دارد. ازاینرو، فهم سازوکارهای روانشناختی مؤثر بر رفتار اخلاقی وکلا از نظر نظری و عملی اهمیت بالایی دارد. قضاوت و تصمیمگیری اخلاقی حرفهای حاصل تعامل عوامل فردی، مانند دانش تخصصی، هنجارهای حرفهای و گرایشهای ارزشی، و عوامل موقعیتی، مانند چارچوب انتخاب، فشار نهادی و القاهای نقش است. شواهد نشان میدهد آموزش و تجربه حقوقی میتواند سوگیریهای اخلاقی را تضعیف یا تقویت کند. یکی از سازوکارهای موقعیتی مهم، فعالسازی نقش حرفهای است که از طریق برجستهسازی مسئولیتها و هنجارهای وکالت، دسترسی ذهنی به معیارهای اخلاقی را افزایش داده و تصمیمها را جهتدهی میکند. این فرایند با هویت حرفهای پیوند دارد؛ هویتی که مجموعهای از ارزشها و باورهاست و نقش وکالت را به بخشی از خود فرد تبدیل میکند. نظریه مبانی اخلاقی نیز نشان میدهد افراد در قضاوت اخلاقی به بنیادهایی مانند مراقبت، انصاف، وفاداری، اقتدار، قداست و آزادی تکیه میکنند و تفاوت در وزنگذاری این مبانی میتواند پاسخ وکلا به فعالسازی نقش حرفهای را تغییر دهد. با وجود این پیوندهای نظری، پژوهشهای تجربی اندکی بهطور همزمان اثر پرایمینگ نقش حرفهای و مبانی اخلاقی را در میان وکلا بررسی کردهاند. بیشتر مطالعات مشابه در حرفههای دیگر انجام شده است.
)