زمینه و هدف: درد مزمن یکی از چالش‌های مهم پزشکی در سراسر جهان است که به‌طور قابل‌توجهی کیفیت زندگی بیماران را تحت تأثیر قرار می‌دهد. بیماران مبتلا به درد مزمن اغلب از اختلالات شناختی، به‌ویژه در حوزه حافظه کاری و کنترل مهاری، شکایت دارند. اگرچه پژوهش‌های متعددی به ارتباط بین درد مزمن و نقص عملکردهای شناختی اشاره کرده‌اند، برخی مطالعات بیان کرده‌اند که این مشکلات شناختی بیشتر با عوامل خلقی، به‌ویژه افسردگی، مرتبط هستند. بنابراین هدف پژوهش حاضر بررسی نقش واسطه‌ای افسردگی در رابطه بین درد مزمن با حافظه کاری و کنترل مهاری در بیماران مبتلا به درد مزمن است.



روش: پژوهش حاضر از نوع توصیفی–همبستگی و بر پایه مدل‌یابی معادلات ساختاری (SEM) با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS) می‌باشد. جامعه آماری شامل تمامی بزرگسالان مبتلا به درد مزمن مراجعه‌کننده به درمانگاه‌های درد و طب فیزیکی شهر نجف‌آباد در سال 1404 است. نمونه‌ای شامل 100 بیمار به روش هدفمند انتخاب خواهد شد و به پرسش‌نامه ویژگی‌های جمعیت‌شناختی، پرسش‌نامه درد مک‌گیل (MPQ)، پرسش‌نامه تجدیدنظرشده افسردگی بک (BDI-II) و مقیاس ارزیابی کارکردهای اجرایی بزرگسالان (ADEXI) پاسخ خواهند داد. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزارهایSPSS و SmartPLS انجام خواهد شد.



یافته‌ها و نتیجه‌گیری: انتظار می‌رود نتایج این پژوهش نقش میانجی افسردگی را در ارتباط میان درد مزمن و عملکردهای شناختی روشن سازد. درک این رابطه می‌تواند در تدوین مداخلات درمانی جامع‌تر که به ابعاد جسمی و روان‌شناختی بیماران مبتلا به درد مزمن توجه دارد، نقش داشته باشد.