عنوان و هدف کلی

تأثیر تمرینات میان‌وعده ورزشی بر شاخص‌های تری‌گلیسرید-گلوکز، مقاومت به انسولین و آمادگی جسمانی در زنان یائسه دارای اضافه‌وزن.

بیان مسئله و ضرورت

یائسگی مرحله‌ای طبیعی در چرخه زندگی زنان است که با کاهش تولید هورمون‌های استروژن و پروژسترون همراه است و تغییرات گسترده‌ای در سیستم‌های بدن ایجاد می‌کند. افزایش چربی احشایی و التهاب متابولیک، خطر بیماری‌های قلبی–عروقی و سندرم متابولیک را بالا می‌برد. فعالیت بدنی منظم و رژیم غذایی مناسب می‌تواند این اثرات را کاهش دهد، اما محدودیت زمان و انگیزه مانع مشارکت زنان یائسه در برنامه‌های طولانی می‌شود. تمرینات میان‌وعده ورزشی، شامل دوره‌های کوتاه فعالیت شدید، رویکردی نوین و عملی برای این گروه فراهم می‌کنند.

روش‌شناسی

پژوهش نیمه‌تجربی با پیش‌آزمون–پس‌آزمون و گروه کنترل انجام می‌شود. ۳۰ زن یائسه دارای اضافه‌وزن به دو گروه تمرین و کنترل تقسیم می‌شوند. گروه تمرین ۸ هفته، سه روز در هفته تمرینات میان‌وعده انجام می‌دهد. آزمون‌های آمادگی جسمانی شامل لک‌لک، Sit and Reach و نشستن و برخاستن از صندلی انجام می‌شوند. شاخص‌های متابولیکی شامل FPG، HbA1c، انسولین ناشتا، HOMA-IR، پروفایل لیپیدی و TyG اندازه‌گیری می‌شوند. داده‌ها با SPSS 27 تحلیل می‌شوند.



نوآوری و کاربردها

این پژوهش اولین مطالعه در ایران است که تأثیر تمرینات میان‌وعده‌ای بر شاخص‌های ترکیبی متابولیکی زنان یائسه را بررسی می‌کند. ارائه مدل تمرینی خانگی، کوتاه و کم‌هزینه، راهکاری عملی برای مربیان، زنان یائسه و متخصصان سلامت فراهم می‌کند و کیفیت زندگی و شاخص‌های متابولیکی را ارتقا می‌دهد.

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری