نظریه‌ی پیچیدگی در دهه‌های اخیر در حوزه‌های گوناگون از زیست‌شناسی تا آموزش زبان گسترش یافته است. هسته‌ی اصلی این نظریه، مفهوم «پیچیدگی منظم» و تأکید بر پویایی، خودساماندهی و انطباق نظام‌هاست. لارسن فریمن با به‌کارگیری این نظریه در آموزش زبان دوم نشان داد که یادگیری زبان فرایندی پویا، چندعاملی و غیرخطی است که از تعامل میان عوامل فردی، اجتماعی و محیطی شکل می‌گیرد. بر این اساس، پژوهش‌های زبان دوم از تحلیل‌های آماری صرف به سوی رویکردهای فرایندمحور و طولی حرکت کرده‌اند.

نظریه‌ی پیچیدگی امکان مشاهده‌ی تغییرات، جهش‌ها و حتی پسرفت‌های موقت در مسیر یادگیری را فراهم می‌کند و بر تفاوت‌های فردی و مسیرهای منحصربه‌فرد زبان‌آموزان تأکید دارد. در این دیدگاه، تغییرپذیری نه اختلال بلکه نشانه‌ی رشد زبانی است و تعامل میان ثبات و نوسان، اطلاعات ارزشمندی از توسعه‌ی زبان فراهم می‌کند.

پژوهش حاضر با تکیه بر این چارچوب، به بررسی پیچیدگی، صحت و روانی گفتار فارسی‌آموزان خارجی می‌پردازد تا رشد پویا و غیرخطی مهارت‌های زبانی آنان را ترسیم کند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های روایی و ضبط گفتار حدود ۳۰ زبان‌آموز در بازه‌های زمانی مختلف گردآوری می‌شود. شاخص‌های متنوعی برای سنجش پیچیدگی دستوری، واژگانی و صرفی، همچنین روانی و صحت زبانی به کار می‌رود و از مدل‌سازی منحنی رشد برای تحلیل پویایی استفاده خواهد شد.

این مطالعه از نوع کمی‌ـ‌کیفی و پدیدارشناسانه است و هدف آن درک الگوهای رشد، روابط میان متغیرها و ارائه‌ی راهکارهایی برای بهبود آموزش زبان فارسی به غیرفارسی‌زبانان است.