وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

مقدمه و بیان مسئله: نارساخوانی، اختلالی یادگیری با منشأ عصبی-زبانی، بر خواندن و به‌ویژه آگاهی واج‌شناختی اثر می‌گذارد و پیامدهای تحصیلی، اجتماعی و هیجانی دارد. تشخیص زودهنگام با ابزارهای غربالگری سریع و کم‌هزینه، مداخلات مؤثر را ممکن می‌سازد. نظر به فقدان ابزارهای بومی و استاندارد برای سنجش نارساخوانی در فارسی‌زبانان، پژوهش حاضر به ساخت و اعتباریابی ابزار غربالگری نارساخوانی واج‌شناختی دردانش‌آموزان پایه اول ابتدایی می‌پردازد.



اهداف و سؤالات پژوهش: هدف، ساخت و اعتباریابی ابزار غربالگری نارساخوانی واج‌شناختی در پایه اول ابتدایی است. اهداف فرعی: طراحی ابزار متناسب، بررسی روایی و پایایی، تعیین حساسیت و ویژگی ابزار در شناسایی نارساخوانی و مقایسه عملکرد دانش‌آموزان نارساخوان و عادی است. سؤال اصلی: آیا ابزار طراحی‌شده از اعتبار و پایایی لازم برای غربالگری نارساخوانی واج‌شناختی در پایه اول ابتدایی برخوردار است؟



روش پژوهش: پژوهش کمی-روان‌سنجی توصیفی-تحلیلی بر روی 200-300 دانش‌آموز پایه اول تهران (نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای) انجام می‌شود. ابزار غربالگری بر اساس مبانی نظری و ابزارهای مشابه طراحی و روایی محتوایی آن توسط متخصصان تأیید می‌گردد. روایی سازه با تحلیل عاملی و پایایی با آلفای کرونباخ و آزمون بازآزمایی بررسی می‌شود. حساسیت و ویژگی ابزار با تحلیل ROC تعیین و عملکرد گروه‌ها با آزمون‌های آماری مقایسه خواهد شد.



اهمیت و ضرورت پژوهش: تشخیص زودهنگام نارساخوانی با ابزار بومی و معتبر، از مشکلات تحصیلی و روان‌شناختی پیشگیری می‌کند. این پژوهش با توسعه ابزار غربالگری کارآمد و مقرون‌به‌صرفه برای فارسی‌زبانان، گامی مهم در بهبود شناسایی و مداخلات زودهنگام برداشته و به ارتقای کیفیت آموزش و کاهش پیامدهای منفی نارساخوانی کمک می‌نماید.